مهر ۱۰, ۱۳۹۹

مدلهای ارزیابی عملکرد/پایان نامه درباره سرمایه فکری

 انواع شاخصها و مدلهای ارزیابی عملکرد

مطالعات متعددي در خصوص طراحي و تعيين شاخص هاي ارزيابي عملكرد صورت پذيرفته است . مهم ترين بحث در رابطه با شاخص هاي ارزيابي عملكرد، متناسب بودن شاخص ها با اهداف سازماني، همسو بودن با راهبردهاي سازمان، اعتبار در طول زمان و امكان بازخورد سريع و دقيق مي باشد.

گاروین(۱۹۹۳) در مطالعات خود شاخص هاي عملكرد را به تفصيل ارايه نموده است . در اين مطالعات ۵ معيار پيشنهاد شده است كه عبارتند از : كيفيت، هزينه، تحويل به موقع، خدمات و انعطاف. يوان هانگ نيز در تحقيقي كه در سال ۲۰۰۱ انجام داد، كسب مزيت رقابتي، تغيير در سهم بازار، تغيير در سود، تغيير در هزينه ، تغيير در درآمد و تغيير در رضايت مندي مشتريان را در زمره ي شاخص هاي عملكرد به كار گرفته است.(موسی خوانی و همکاران،۱۲۵:۲۰۰۷،به نقل از نوع پسند اصیل و دیگران،۱۳۹۲)

سازمان ها، نظام هاي زيادي را براي ارزيابي عملكرد مالي توسعه داده اند؛ اما از دهه ي ۱۹۸۰، صنايع با تغييرات در نواحي غير مالي مانند كيفيت يا رضايت مشتري تحريك مي شدند. در گذشته، شايد سازمان ها اهميت معيارهاي غير مالي را درك مي كردند، اما قادر به تركيب آنها با گزارش هاي عملكرد مربوط به سطوح ارشد نبودند؛ چون اين معيارها نسبت به معيارهاي مالي از شفّافيت كم تري برخوردارند و مديريت ارشد، در استفاده از آنها مهارت كم تري دارد (رابرت و گاویندراجان،۴۹۳:۲۰۰۱، به نقل از نوع پسند اصیل و دیگران،۱۳۹۲)

پریتو و النا رویلا (۲۰۰۶) در تحقيق خود، عملكرد مؤسسه را به دو بخش مالي و غير مالي تقسيم نمودند. هدف اصلي اين مطالعه اين بود كه به صورت تجربي، رابطه ي بين قابليت يادگيري در سازمان ها را بررسي و عملكرد شركت را به صورت مالي و غير مالي ارزيابي كنند . تحقيق آنها رابطه ي مثبتي را بين قابليت يادگيري و عملكرد غير مالي و مالي نشان داد (واگنر،۳۱۲:۱۹۹۴، به نقل از نوع پسند اصیل و دیگران،۱۳۹۲)

به طور كلّي، مدل هاي مختلف، شاخص هاي متفاوتي را به منظور سنجش عملكرد با توجّه به نوع وظايف سازمان ها ارايه نموده اند كه خلاصه اي از اين شاخص ها توسط نگارندگان در جدول ۲-۷ جمع بندی گردیده است:

 

جدول ۲-۷: مدلها و شاخص های مربوط به عملکرد سازمانی (نوع پسند اصیل و دیگران،۱۳۹۲)

عنوان مدل سال متغیرهای مربوط به عملکرد
لوپز و دیگران ۲۰۰۵ خلّاقيت و نوآوري؛ نتايج مالي و اقتصادي
آتوهن – گیما ۲۰۰۲ بازگشت سرمايه؛ بهره وري؛ رشد فروش؛ سودآوري
نیلسون و کالد ۲۰۰۲ عملكرد مالي؛ عملكرد غيرمالي
منشور عملکرد (CBP) ۲۰۰۲ رضايت بهره وران؛ راهبرد ها؛ فرآيندها؛ توانمندي ها؛ كمك بهره وران
چارچوب مدوري و استيپل ۲۰۰۰ كيفيت؛ هزينه؛ انعطاف؛ زمان؛ تحويل به موقع؛ رشد آينده
چارچوب فرايند كسب وكار ۱۹۹۶ محصولات؛ خدمات؛ نتايج مالي
مدل گاروين ۱۹۹۳ كيفيت؛ هزينه؛ تحويل به موقع؛ انعطاف؛ خدمات
مدل BSC ۱۹۹۲ جنبه ي مالي؛ جنبه ي مشتري؛ جنبه ي فرايندهاي داخلي؛ جنبه ي رشد و يادگيري
هرم عملكرد ۱۹۹۱ بهره وري؛ انعطاف؛ ارضاي مشتريان؛ اتلاف منابع؛ دوران توليد؛ تحويل به موقع؛ كيفيت
مدل نتايج و تعيين كننده ها ۱۹۹۱ عملكرد مالي؛ رقابت پذيري؛ كيفيت؛ به كارگيري منابع؛ انعطاف؛ نوآوري
مدل مك نير ۱۹۹۰ عملكرد مالي؛ عملكرد بازار(غير مالي)
مدل سينك وتاتل ۱۹۸۹ اثربخشي؛ كارآيي؛ كيفيت؛ بهره وري؛ كيفيت زندگي كاري؛ سودآوري؛ نوآوري
مدل دس و رابينسون ۱۹۸۴ كيفيت؛ بهره وري؛ سوددهي؛ سهم بازار؛ بازگشت سرمايه؛ عملكرد كلّي