پژوهش دانشگاهی – تاثیر قابلیت مقایسه ی صورت های مالی بر توانایی بازده جاری سهام در پیش …

مقصود از واژهی «همسانی» این است که رویدادهای مشابه به عنوان اقلام همانند ثبت یا منظور شوند. اغلب تصور بر این است که اگر شرکتها در ارائهی گزارشات مالی از پدیدهی «همسانی» استفاده کنند برای دستیابی به چنین هدفی هنگام تهیهی صورتهای مالی از یک دسته از رویههای حسابداری، معیارهای سنجش و اندازهگیری، طبقهبندی و شیوهی افشای اطلاعات استفاده میکنند، انتقادی که بر این واژه وارد است، این است که هدف قابل مقایسه بودن اطلاعات است و نه همسانی دقیق یا همسانی محدود. هدف اصلی قابل مقایسه بودن اطلاعات باید این باشد که فرآیند تصمیمگیری بستانکاران، سرمایهگذاران و دیگران در مورد پیشبینیها و رویدادهای مالی آسان شود. یعنی کیفیت یا حالتی که بتوان به ویژگیهای مشابهی دست یافت و بر آن اساس مقایسهی معقول انجام داد(هندریکسون و ون بردا، 1385).
2-2-3-2 قابلیت مقایسه شامل ثبات رویه
در مورد ثبات رویه تعریفهای متعددی ارائه شده است. این واژه کاربردهای زیر را داشته است:
کاربرد رویههای همانند حسابداری به وسیلهی یک واحد تجاری یا یک شرکت در دورههای متوالی، کاربرد رویهها و معیارهای سنجش مشابه برای اقلام ذیربط در صورتهای مالی یک شرکت برای یک دورهی حسابداری، مفهوم واژهی ثبات رویه میباشد.
اگر قرار باشد پیشبینیها بر مبنای دادههای متعلق به دورههای پیاپی زمانی انجام شود که در طول زمان اندازهگیری و طبقهبندی میشوند، بنابراین در رویههای حسابداری(طی دورههای متوالی) باید ثبات رویه وجود داشته باشد، چون در غیر این صورت کار پیشبینی بسیار مشکل خواهد شد. اگر شرکتها از رویههای مختلف سنجش و اندازهگیری استفاده کنند، نمیتوان روندها یا تغییرات ناشی از عوامل اقتصادی داخلی و خارجی را از اثرات ناشی از سایر عوامل تفکیک کرد.
طبق بیانیهی شمارهی 20 از هیات اصول حسابداری، تغییرات حسابداری شامل تغییراتی میشود که در یک اصل حسابداری، یک برآورد حسابداری یا در واحد تجاری که صورتهای مالی منتشر میکند، رخ دهد. بیانیهی مزبور این مطلب را اضافه میکند که پس از پذیرفتن یک اصل حسابداری نباید آن را تغییر داد، مگر اینکه بتوان ثابت کرد که روش جدید برتر است. اطلاعات مربوط به تغییرات انجام شده را باید در دورهای افشا کرد که تغییر صورت گرفته است. تنها چند مورد انگشت شمار است که پس از تغییر باید صورتهای مالی سالهای پیشین را دوباره تهیه کرد تا اثر این تغییر بر رویدادهای مالی دورههای گذشته نشان داده شود(هندریکسون و ون بردا، 1385).
2-2-4 اطلاعات‌ مقايسه‌اي‌
صورتهاي‌ مالي‌ بايد در برگيرنده‌ی اقلام‌ مقايسه‌اي‌ دوره‌ی قبل‌ باشد به‌ جز در مواردي‌ كه‌ يك ‌ استاندارد حسابداري‌ نحوه‌ی عمل‌ ديگري‌ را مجاز يا الزامي‌ كرده‌ باشد. اطلاعات‌ مقايسه‌اي‌ تشريحي‌ تا جايي‌ بايد افشا شود كه‌ جهت‌ درك‌ صورتهاي‌ مالي‌ دوره‌ جاري‌ مربوط‌ تلقي‌ گردد. در مواردي‌، اطلاعات‌ تشريحي‌ ارائه‌ شده‌ در صورتهاي‌ مالي‌ دوره‌هاي‌ قبل‌ به‌ دوره‌ مالي‌ جاري‌ نيز مربوط‌ است‌. براي‌ نمونه‌، جزئيات‌ يك‌ دعواي‌ حقوقي‌ كه‌ نتيجه‌ی آن‌ در تاريخ‌ ترازنامه‌ی قبلي‌ مشخص‌ نبوده‌ و تاكنون‌ حل‌ و فصل‌ نشده‌ است‌، در دوره‌ی جاري‌ افشا مي‌شود. ارائهی اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ ابهامات‌ موجود در تاريخ‌ ترازنامهی‌ قبلي‌ و اقدامات‌ انجام‌ شده‌ طي‌ دوره‌ جاري‌ جهت‌ رفع‌ ابهام‌ آنها، براي‌ استفاده‌كنندگان‌ صورتهاي‌ مالي‌ مفيد است‌. درمواردي‌ كه‌ نحوه‌ی ارائه‌ يا طبقه‌بندي‌ اقلام‌ در صورتهاي‌ مالي‌ اصلاح‌ مي‌شود، به منظور اطمينان‌ از قابليت‌ مقايسه‌ی اقلام‌ صورتهاي‌ مالي‌، مبالغ‌ مقايسه‌اي‌ بايد تجديد طبقه‌بندي‌ شود مگر اينكه‌ اين‌ امر ممكن‌ نباشد. همچنين‌ ماهيت‌، مبلغ‌ و دليل‌ تجديد طبقه‌بندي‌ بايد افشا شود. هرگاه‌ تجديد طبقه‌بندي‌ مبالغ‌ مقايسه‌اي‌ عملي‌ نباشد، واحد تجاري‌ بايد دليل‌ عدم‌ تجديد طبقه‌بندي‌ و ماهيت‌ تغييراتي‌ را كه‌ در صورت‌ تجديد طبقه‌بندي‌ ايجاد مي‌شد، افشا كند.
در برخي‌ شرايط‌ ممكن‌ است‌ تجديد طبقه‌بندي‌ اطلاعات‌ مقايسه‌اي‌ عملي‌ نباشد. براي‌ نمونه‌ ممكن‌ است‌ داده‌ها در دوره‌هاي‌ قبلي‌ به گونه‌اي‌ گردآوري‌ شده‌ باشد كه‌ تجديد طبقه‌بندي‌ امكان‌پذير نباشد. در چنين‌ شرايطي‌، ماهيت‌ تعديلات‌ مربوط‌، افشا مي‌شود. طبق الزامات‌ استاندارد حسابداري‌ شماره‌ 6  با عنوان‌ گزارش‌ برمبناي‌ رويه‌ی جديد ارائه‌ی مجدد شود(کمیتهی تدوین استانداردهای حسابداری، 1391).

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

      1. هماهنگسازی استانداردهای حسابداری و قابلیت مقایسهی صورتهای مالی

زمانیکه گزارشهای شرکتها مشابه هستند نسبت به زمانیکه استانداردهای حسابداری متفاوت هستند واکنش حجم و قیمت شرکتها به اخبار سودهای شرکتهای خارجی به طور قابل توجهی بالاتر است. صورتهای مالی قابل مقایسه به عنوان یک ویژگی مهم از گزارشگری مالی شناخته میشود و سودمندی اطلاعات حسابداری را بهبود میبخشد. به دیدگاه کلیتر، تصمیمات اقتصادی قابل مقایسهی جایگزین و کتابهای درسی حسابداری اشاره دارند که نتایج مالی به تنهایی و در انزوا نمیتوانند ارزیابی شوند. و تجزیه و تحلیل دادههای مالی بدون پایه و اساس قابلیت مقایسه غیر ممکن خواهد بود. با این حال قابلیت مقایسهی صورتهای مالی در تعریف و در عمل ذاتا دشوار است. حتی از لحاظ نظری تاثیر قابلیت مقایسهی صورتهای مالی بر ارزیابی حقوق صاحبان سهام قطعی نیست. مطالعات تجربی بسیار کمی در مورد نقش قابلیت مقایسه در زمینههای مختلف وجود دارد(وانگ، 2011).
یکی از مهمترین اهداف استانداردسازی گزارشگری مالی، افزایش امکان مقایسهی صورتهای مالی است. وجود مجموعهای از استانداردهای سطح بالا منجر به کاهش هزینههای دسترسی به بازارهای سرمایه در سراسر جهان شده و از این جهت سرمایهگذاران را منتفع مینماید. در حال حاضر با گسترش چشمگیر ارتباط از طریق وب، گزارشگری مالی از راه دور در حال رواج یافتن بوده و سرمایهگذاران فارغ از محل سکونت خود امکان دسترسی به گزارشات مالی شرکتها را یافتهاند. این در شرایطی است که در صورت عدم وجود استانداردهای بینالمللی حسابداری، مقایسهی صورتهای مالی سایر کشورها بسیار مشکل شده و در موارد زیادی امکانپذیر نمیباشد. از سوی دیگر، اگر تفاوت عمدهای در نحوهی گزارشگری مالی بین کشورها وجود داشته باشد، در صورت عدم وجود استانداردهای بینالمللی حسابداری برای آگاهی از صورتهای مالی شرکت های خارجی، نیاز به شناخت از نحوهی تدوین گزارشهای مالی در سایر کشورها وجود دارد که در صورت عدم این شناخت، آگاهی از صورتهای مالی این شرکتها عملا منتفی میشود(نظری و همکاران،1392).
یکی از دلایل تمایل به یکنواخت کردن استانداردهای حسابداری، بالا رفتن اهمیت شرکتهای چند ملیتی است. شباهت کلی استانداردها و روشهای حسابداری، به امر هماهنگ کردن عملیات قسمتهای مختلف شرکتهای چند ملیتی کمک میکند. به ویژه، در صورت یکنواختی استانداردها و روشهای حسابداری بکار گرفته شده توسط قسمتهای مختلف و شرکتهای اقماری، تهیهی صورتهای مالی ترکیبی و تلفیقی به مراتب آسانتر خواهد شد. در کنار ایجاد شرکتهای چند ملیتی، حرفهی حسابداری نیز به سوی بینالمللی شدن حرکت کرده است. بسیاری از موسسات حسابرسی، شعب مختلفی در نقاط مختلف دنیا دارند و هر چه یکنواختی استانداردها و روشهای حسابداری بیشتر باشد، انجام وظیفهی حسابرسی آسانتر خواهد شد. بالاخره تامین مالی فراسوی مرزهای ملی افزایش یافته است و اوراق بهادار کشورهای مختلف در بورسهای عمدهی جهان مبادله میشود. سازمان جهانی کمیسیون اوراق بهادار نیز به طور فعال در جهت یکنواخت کردن استانداردهای حسابداری فعالیت میکند. به طور خلاصه، یکنواختی استانداردها و روشهای حسابداری، هماهنگی و کارایی را افزایش میدهد(شباهنگ،1391).

حتما بخوانید :   جستجوی مقالات فارسی - بررسی مولفه های گردشگری در کتابهای( فارسی ؛ مطالعات اجتماعی ؛ تاریخ ...

      1. روشهای ایجاد قابلیت مقایسه

برای این که صورتهای مالی یک واحد تجاری با صورتهای مالی سالهای قبل آن مقایسهپذیر باشد باید ثبات رویه به کار رود و برای اینکه صورتهای مالی یک واحد تجاری با صورتهای مالی سایر واحدهای تجاری مشابه مقایسه کردنی باشد باید یکنواختی رعایت گردد. رعایت ثبات رویه و یکنواختی موجب میشود فواید اطلاعات مالی ارائه شده افزایش یابد و صورتهای مالی شرکتها را بتوان با یکدیگر مقایسه کرد(محمود زاده مرقی،1372).
عامل دیگری که دستیابی به یکنواختی استانداردهای حسابداری را تسهیل میکند، بکارگیری مبانی نظری است. تدوین مبانی نظری هیأت استانداردهای حسابداری مالی در آمریکا و تکمیل آن در سال 1985 موجب شد که در کشورهای دیگر نیز نسبت به تدوین مبانی نظری حسابداری و گزارشگری مالی اقدام کنند. مبانی نظری تهیه شده در کشورهای مختلف و در سطح بینالمللی، در اغلب موارد مشابه و تنها تفاوت عمدهی آن ذکر گروههای استفاده کننده از گزارشهای مالی است. شباهت مبانی نظری تهیه شده در جوامع مختلف میتواند نقش مثبتی در دستیابی به یکنواختی استانداردهای حسابداری داشته باشد اگر چه این نقش به طور محدود ایفا شود. کمیتهی بینالمللی استانداردهای حسابداری در سال 1973 با شرکت ده کشور تشکیل شد و نقش با اهمیتی را در یکنواخت کردن استانداردهای حسابداری در جهان ایفا میکند. این کمیته در دههی اخیر کوشش کرده است که تا حد امکان تعداد روشهای پذیرفته شدهی حسابداری را به منظور ارتقای قابلیت مقایسه کاهش دهد(شباهنگ،1391).
بکارگیری روشهای پذیرفته شدهی متفاوت در واحدهای انتفاعی مختلف و حتی در داخل یک واحد انتفاعی موجب بروز مشکل در قابلیت مقایسهی مستقیم صورتهای مالی شده است. یکی از راهکارها، کاستن از تعداد روشها است با این امید که یکنواختی، خود موجبات قابلیت مقایسه را فراهم میکند. اما انتخاب تنها یک روش برای تمامی واحدهای انتفاعی نه تنها مشکل است بلکه میتواند موجب عدم دستیابی به هدف مربوط بودن، در شرایط متفاوت نیز بشود. از سوی دیگر تنوع روشها نیز موجب توجیه اعمال نظر مدیریت برای انتخاب روش یا روشهای حسابداری شده است که بهترین تصویر ممکن را از واحد انتفاعی مربوط ارائه کند. راهکار دیگر این است که واحدهای انتفاعی در هر وضعیت، روش حسابداری انتخابی را افشا کنند تا استفادهکنندگان بتوانند خود با تعدیل یا تهیهی مجدد صورتهای مالی به قابلیت مقایسه دست یابند(شباهنگ،1391).