تاثیر قابلیت مقایسه ی صورت های مالی بر توانایی بازده جاری سهام در …

و
پیشینهی پژوهش
2-1 مقدمه
وقوع بحران مالی جهانی لزوم برقراری ثبات بیشتر در نظام اقتصادی دنیا، ارتقای بهرهوری و پاسخگویی در دولتها را بیش از پیش نمایان ساخته است. از سوی دیگر، گسترش مبادلات دولتها در عرصهی بین المللی، نیاز به یک نظام واحد گزارشگری را در سطح بینالملل آشکار ساخته است؛ نظامی که برقراری آن، مستلزم صورتهای مالی مبتنی بر مجموعهای قوی و یکنواخت از استانداردهای حسابداری است. بدین منظور یک نهاد استانداردگذار بینالمللی باید امر تدوین این استانداردها را به عهده میگرفت. هیئت تدوین استانداردهای بینالمللی حسابداری بخش عمومی این مسئولیت را پذیرفت. با اینکه استانداردهای تدوین شده به وسیلهی هیئت مذکور ضمانت اجرایی ندارند، ولی با هدف ارتقای کیفیت و مقایسهپذیری گزارشگری مالی دولتها وضع شدهاند و در عمل بیشتر کشورها به این استانداردها گرایش پیدا کردهاند؛ هر چند که سطح پذیرش آنها بین کشورهای مختلف، متفاوت بوده است(زارعی و غلامی،1390).
2-2 مبانی نظری
2-2-1 کیفیت گزارشگری مالی
گزارشهای مالی یکی از منابع اطلاعاتی در دسترس بازارهای سرمایه است که انتظار میرود نقش موثری در توسعهی سرمایهگذاری و افزایش کارایی آن ایفا نماید. در این راستا اساتید، محققان و اهل حرفهی حسابداری به دنبال افزایش کیفیت گزارشگری مالی به عنوان ابزاری برای ادای مسئولیت پاسخگویی به نیازهای جامعهی خود بودهاند( مشایخ و همکاران،1391).
ویژگیهای کیفی به خصوصیاتی اطلاق میشود که به موجب آن اطلاعات ارائه شده در صورتهای مالی برای استفادهکنندگان در ارزیابی وضعیت مالی، عملکرد و انعطافپذیری مالی واحد تجاری مفید واقع شود. خصوصیات کیفی اطلاعات از دیدگاه استاندارد ایران به خصوصیاتی اطلاق میشود که اطلاعات ارائه شده در صورتهای مالی میتواند در تصمیمگیریها مفید واقع شود(همتی،1386).
یکی از ویژگیهای کیفی گزارشگری مالی قابل مقایسه بودن است. ویژگیهای کیفی گزارشگری مالی شامل دو نوع به شرح زیر است:
1- خصوصيات‌ كيفي‌ مرتبط‌ با محتواي‌ اطلاعات‌
1-1 مربوط‌ بودن‌
1-2 قابل اتکا بودن
2- خصوصیات کیفی مرتبط با ارائهی اطلاعات
2-1 قابل مقایسه بودن
2-2 قابل فهم بودن
2-2-2 قابلیت مقایسه در گزارشگری مالی
موضوع قابلیت مقایسه در گزارشگری مالی توجه زیادی را در سالهای اخیر جلب کرده است. شواهد زیادی از مقالات متنوع در زمینهی حسابداری و مالی در مورد قابلیت مقایسه و موضوعات مرتبط مثل یکنواختی وجود دارد. هنوز جنبههای ضروری قابلیت مقایسه بهخوبی تعریف نشده است در حقیقت نظر بدیهی در مورد تعریف این واژه وجود ندارد. در غیاب یک تعریف حرفهای، فنی و یا مفهومی از قابلیت مقایسه، شخص باید براساس معنی و مفهوم پاسخ دهد. بر اساس لغتنامه کلمهی قابلیت مقایسه به معنی توانایی قابل مقایسه بودن است. به هر حال قابلیت مقایسه میتواند با درجات متفاوتی بیان شود زیرا هر دو چیز میتواند مقایسه شود. مقایسه میتواند بین چیزهای ناهمگون مثل یک انسان با یک اسب یا یک صورت جریان وجه نقد با صورت سود و زیان باشد و یا اینکه بین چیزهای همگون و مشابه باشد مثلا صورتهای مالی دو شرکت میتوانند مقایسه شوند هرچند که یکی از آنها تفصیلی و همراه با یادداشتهای همراهی و دیگری خلاصه شده و بدون یادداشتهای همراهی باشد. لازم است در مورد قابلیت مقایسه ابتدا مفاهیم زیر منتشر شوند:

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

  1. ارتباطات در مورد قابلیت مقایسه میتوانند معنیدار باشند.
  2. ارتباطات مربوط به قابلیت مقایسه برای تصمیمات سرمایهگذار میتواند بهطور کامل منتشر شود.
  3. قابلیت مقایسه بهعنوان جنبهی مطلوب یا غیر مطلوب صورتهای مالی میتواند ارزیابی شود.
  4. وضعیت قابلیت مقایسهی صورتهای مالی در حال حاضر باید تعیین شود.
  5. احتمال دستیابی به قابلیت مقایسه ( با فرض دستیابی مطلوب ) میتواند ارزیابی شود.
  6. شیوههای دستیابی به قابلیت مقایسه ( با فرض دستیابی مطلوب ) میتواند منتشر شود(سیمون،1987).
حتما بخوانید :   بررسی رابطه خود مدیریتی با سلامت سازمانی بر اساس الگوی مدیریت بسیجی- ...

کمیسیون بورس اوراق بهادار بیان میکند که قابلیت مقایسه باید یکی از عناصر ضروری چارچوب گزارشگری مالی باشد. هیئت استانداردهای حسابداری مالی در چارچوب مفهومی خود اشاره میکند که قابلیت مقایسه سودمندی اطلاعات را برای تصمیمگیری غنیتر میکند و معتقد است که استفادهکنندگان صورتهای مالی برای تصمیمگیری در جایگزینی سرمایهگذاری در یک واحد گزارشگری با واحد دیگر دست به انتخاب میزنند. بیانیهی شمارهی 8 هیئت استانداردهای حسابداری مالی اشاره میکند که اطلاعات مربوط به یک واحد گزارشگری اگر با اطلاعات مشابه واحدهای دیگر قابل مقایسه باشد بیشتر برای سرمایهگذاران مفید است. مقایسهی مشخصههای کیفی، استفادهکنندگان را قادر به شناسایی شباهتها و تفاوتهای میان اقلام میکند. برخلاف ویژگیهای کیفی دیگر چارچوب مفهومی هیئت استانداردهای حسابداری مالی، قابلیت مقایسه تنها به یک مورد مربوط نیست. مقایسه حداقل، نیاز به دو مورد از اقلام دارد(شین و همکاران، 2013).
مقایسهی بین شرکتها مشکل است زیرا روشهای متفاوت حسابداری را به کار میبرند. انتخاب روشهای حسابداری متنوع تفسیر اطلاعات صورتهای مالی و ارزیابی فرصتهای سرمایهگذاری جایگزین را برای استفادهکنندگان مشکل میکند. بنابراین بیشتر صورتهای مالی قابل مقایسه برای استفادهکنندگان سودمند است زیرا هزینهی جمعآوری و تفسیر اطلاعات را کاهش میدهد. در پژوهشهای اخیر استاندارد های گزارشگری مالی بینالمللی به عنوان یک وسیله برای بهبود قابلیت مقایسهی صورتهای مالی پذیرفته شدهاند. علاوه بر کاربرد قابلیت مقایسه در تخصیص بهینهی سرمایه، شواهد نشان میدهد زمانی که شرکتها با صنایع هم صنف خود قابلیت مقایسهی بالاتری داشته باشند استفادهکنندگان بهتر تصمیم میگیرند. کمپل و یانگ[11](2012) در بررسیهایشان نشان میدهند که تاثیر منفی بازگویی اخبار صنایع همصنف بر قیمت سهام با وجود قابلیت مقایسه افزایش مییابد و سرمایهگذاران، کاربرد بازگویی اخبار در شرکتهای قابل مقایسه با صنایع همصنف خود را بهتر میفهمند(چوی و همکاران، 2013).
2-2-3 مفهوم قابلیت مقایسه
اطلاعات مالی واحد تجاری هنگامی میتواند قابل مقایسه باشد که نتایج اندازهگیری خاصههای مشترک پدیدههای اقتصادی مورد نظر از مفاهیم، مفروضات، اصول و رویههای یکنواخت و مشابه پیروی کنند. اطلاعات مالی واحدهای انتفاعی معمولا به دو شکل زیر مقایسه میشوند:
الف) مقایسهی اطلاعات مالی مشابه واحدهای انتفاعی مورد نظر در یک دورهی زمانی معادل، به منظور تحلیل روندها در وضعیت مالی و نتایج عملیات گذشته به منظور پیشبینی وضعیت آتی واحد تجاری.

  1. مقایسهی اطلاعات مالی واحدهای انتفاعی مختلف با یکدیگر به منظور ارزیابی وضعیت مالی و نتایج عملیات گذشتهی یک واحد در مقایسه با سایر واحدها(همتی،1386).

هیات استانداردهای حسابداری مالی مدعی شد؛ اگر اطلاعات به شیوهای ارائه شود که بتوان بدان وسیله یک واحد تجاری با واحد دیگر( و یا فعالیتهای یک واحد تجاری طی چند دوره) را با هم مقایسه کرد میزان سودمندی( یا مفید بودن) اطلاعات بسیار افزایش خواهد یافت. آنگاه قابل مقایسه بودن اطلاعات را میتوان بدین گونه تعریف کرد:
کیفیت اطلاعاتی که استفادهکنندگان را قادر سازد وجوه تشابه یا تفاوت بین دو دسته از پدیدههای اقتصادی را شناسایی نمایند.
شناخت وجوه تشابه تا حدی به پدیدهی دیگری به نام «همسانی» بستگی دارد؛ و شناسایی تفاوتهای بین دو پدیدهی اقتصادی به پدیدهی دیگری به نام «ثبات رویه» بستگی دارد(هندریکسون و ون بردا، 1385).
2-2-3-1 قابلیت مقایسه شامل همسانی