Uncategorized

تقویت فن بیان و گویندگی با چند نکته کاربردی 

 

فن بیان و گویندگی یک هنره. فرقی نمی کنه که می خواید قصه ای تعریف کنین یا شعری رو در کلاس با صدای بلند بخونین. در هر حال باید فن بیان و گویندگی رو خوب بدونین. مثلا باید با محتوایی که ارائه می کنین، مأنوس باشین و بتونین بر نکاتی که لازمه تأکید بیشتری کنین و از بعضی موارد هم عبور کنین. فن بیان و گویندگی هنریه که می تونه مخاطبان شما رو تحت اثر بذاره و به جذابیت شما درحین سخنرانی و صحبت کردن اضافه کنه.

 

فنون صحبت کردن

۱. به با هم صحبت کردن و خوندن عادت کنین

این فن و تکنیک در زمانی که باید متن یا شعری رو از رو بخونین خیلی مهمه. حفظ کردن متن و شعر هم فکر خوبیه اما باید بتونین خیلی آسون به متن نوشته شده هم نگاهی داشته باشین و از درست بودن چیزی که می گین، مطمئن شید.

  • وقتی قراره متنی رو واسه جمع بخونین، بهتره اونو چند بار تمرین کنین تا با واژه ها و عبارات آشنا شید. وقتی با متن آمیخته شده باشین و اونو بدونین، می تونین درحین صحبت کردن با مخاطبان هم رابطه برقرار کرده و به اونا نگاه کنین.
  • آهنگ واژگان رو درک کنین. وقتی شعر یا حتی داستان می خونین به ویژه داستانایی که شفاهی هستن، طول جملات و کلمات آهنگ خاصی داره. باید سعی کنین تا با آهنگ این جملات و واژه ها آشنا شید تا بهتر بتونین اونا رو با صدای بلند و واسه جمع، ادا کنین.
  • درهنگام داستان کردن و تعریف داستان و… نباید فقط متکی به متن باشین. باید بتونین سرتون رو از روی کاغذ بلند کرده و با مخاطبان رابطه چشمی برقرار کنین. وقتی به شکل گوینده ظاهر میشید باید نقشی فعال و پویا اجرا کنین. فقط از روی متن چیزی خوندن و بی حس جملات رو پشت سر هم ردیف کردن هیچ فایده ای نداره.

۲. بلندی، سرعت و لحن صدای خود رو بررسی و اصلاح کنین

اگه می خواید فن بیان و گویندگی رو خوب در کلام خود رعایت کنین، باید بتونین سرعت، لحن و بلندی صدای تون رو تحت کنترل داشته باشین. اگه فقط با لحنی یکنواخت صحبت کنین، مخاطبان خود رو خسته می کنین. هر چقدر هم که محتوای کلام شما جالب باشه بازم فرقی نمی کنه و مخاطبان با شما همراه نخوان شد.

  • لحن شما باید با لحن جاری در داستان تناسب داشته باشه. وقتی داستانی حماسی تعریف می کنین با زمانی که داستان شما شعری خنده دار از شِل سیلورستاینه، متفاوت هستش. باید بتونین با توجه به متنی که از اون حرف میزنین و اونو تعریف می کنین، لحنی درخور و متناسب داشته باشین.
  • وقتی واسه تعدادی از مخاطبان صحبت می کنین باید سرعت کلام خود رو تحت کنترل داشته باشین. طبیعتا سرعت شما باید کمتر از زمانی باشه که در یک مکالمه ی عادی گفت و گو می کنین. شمرده صحبت کردن باعث می شه تا مخاطب رو با خود همراه سازید و به اون اجازه بدین که درک بهتری از درون مایه حرف هاتون پیدا کنه. درهنگام سخنرانی بهتره که با خود آب به همراه داشته باشین و پس از گذشت یه مدت از صحبت تون، گلویی تازه کنین. با این کار از سرعت تون هم کم کرده میشه.
  • در سخنرانی و رعایت فن بیان و گویندگی، باید صدایی رسا و روشن داشته باشین اما یادتون نرود که نباید فریاد بکشین. نفس عمیق بکشین و از دیافراگم صحبت کنین. می تونین از این تمرین کمک بگیرین: بلند شید و صاف بایستید، بعد دست هاتون رو روی شکم بذارین. طوری دم و بازدم رو فرو ببرین و به بیرون بدین که احساس کنین شکم تون داخل میره و دوباره بیرون میاد. در هر مرتبه از نفس گیری تا ۱۰ بشمارید. این کار شما رو در حالت آرامش قرار می ده.

۳. روشن صحبت کنین

بیشتر افراد درهنگام صحبت کردن و سخنرانی روشن و شفاف صحبت نمی کنن. شما باید مطمئن بشین که مخاطب صحبت هاتون رو خوب می شنوه و درک می کنه، پس از آهسته صحبت کردن و زیرلب نجوا کردن و نامفهوم بودن کلام دوری کنین.

  • سعی کنین، بیان درستی داشته باشین. منظور از رعایت بیان مناسب، ادا کردن صداها به درستیه. درواقع به جای تلفظ لغات سعی کنین تا بیان درستی داشته باشین و هر صدا در لغات و کلمات رو به طور درست بگید. بعضی حروف مثل «ب، د، ج، پ، ت و ک» در بیان و تلفظ نیاز به تأکید بیشتری دارن. تأکید بر این حروف باعث می شه تا روشن تر صحبت کنین.
  • کلمات رو درست تلفظ کنین. باید معانی واژگانی رو که در شعر یا متن سخنرانی و داستان وجود دارن، بدونین. اگه در حفظ کردن تلفظ واژه ای مشکل دارین، نشونه و یادآوری کوچیکی در کنار اون قرار بدین تا درحین صحبت اشتباه نکنین.
  • درهنگام صحبت کردن نباید زیاد معطلی داشته باشین. مثلا همیشه نگید اممم… و یا از واژگانی استفاده نکنین که نبود تسلط شما رو نشون میدن. این کار باعث می شه تا حواس مخاطب هم پرت شه و دیگر به شما توجه نداشته باشه.

۴. بر قسمتای مناسبی از صحبت تون تأکید داشته باشین

اگه می خواید مطمئن باشین که مخاطب مهم ترین بخشای کلام تون رو درک می کنه، باید از صدای خود کمک بگیره و تأکیدهای لازم رو با صدای تون نشون بدین.

  • واسه تأکید بر قسمتای مهم دلخواه خود، می تونین کمی صدای تون رو پایین بیارین و بعد اونو بالا ببرین. این روش واسه تحریک مخاطب خیلی مناسبه. اگه آهسته تر و با دقت بیشتری هم صحبت می کنین، حواس تون به یکدستی کلام تون باشه.
  • مثلا اگه داستان رستم و سهراب رو داستان و تعریف می کنین، درهنگام رو شدن قضیه پدر و فرزندی باید تأکید بیشتری در داستان خود داشته باشین.
  • شعرخوانی هم قلقای مخصوص به خودش رو داره. بنابه ساختار شعر باید بدونین که کدوم بخشا رو با تأکید بیشتری بخونین و چه لحنی رو انتخاب کنین.

۵. در نقاط مناسب مکث و توقف کنین

واسه رعایت فن بیان و گویندگی باید حواس تون باشه که در داستان کردن سرعت زیادی نداشته باشین. تعریف کردن داستان، خوندن شعر و… مسابقه نیس و لازم نیس که با سرعت زیاد پیش برید. با این کار مخاطب به شما گوش نمی کنه و نمیتونه درکی از چیزی که می گین داشته باشه.

  • علائم نوشتاری هم کمک شایانی در ایجاد مکثای به موقع می کنن. مثلا در متن و شعری که می خونین وجود کاما باعث می شه تا به موقع متوقف شید.
  • وجود علائم نوشتاری که به داستان شفاهیِ بهتر کمک می کنن، در نمونه های خارجی هم مشاهده می شه. مثلا در متن داستان ارباب حلقه ها با تعداد زیادی کاما روبرو هستیم. به دسته ای که در اول، احساس می شه که تالکین یعنی نویسنده ی کتاب از کاربرد کاما در نوشتار بی خبره. اما کافیه متن کتاب رو با صدای بلند بخونین تا به اهمیت وجود این علائم در متن کتاب و داستان شفاهی بهتر داستان پی ببرین.

روایتی خوب با رعایت فن بیان و گویندگی

۱. موقعیت رو به درستی توضیح کنین

وقتی چیزی رو داستان می کنین، بسته به اینکه شرحه یا داستان و حتی لطیفه، باید موقعیتی رو که داستان در اون شکل میگیره، خوب و درستی توضیح بدین. به دسته ای که مخاطب خود رو در بطن اون موقعیت احساس کنه.

  • پیش زمینه ای واسه تعریف داستان آماده کنین. شروع به چه ترتیبه؟ زمان بندی داستان و داستان به چه موقعی بازمی شه؟ چیزی که بازگو می کنین در زندگی خودتون اتفاق افتاده یا درمورد شخص دیگریه؟ داستانی مربوط به گذشته؟ نقل همه این پیش زمینه ها به مخاطب واسه قرار گرفتن در جریان قصه، کمک زیادی می کنه.
  • نقطه نظر مناسبی رو واسه داستان انتخاب کنین. باید انتخاب درستی داشته باشین. این داستان واسه چه کسیه؟ داستان اون کلی و عمومیه و واسه همه آشناست؟
  • اگه داستانی که تعریف می کنین در گذشته اتفاق افتاده، بهتره اونو به زمان حال تعریف کنین. با این کار مخاطب بهتر با اون رابطه برقرار می یواش تر با داستان مأنوس می شه.
این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تقویت ذهن با ۴ پیشنهاد ای که از شما یک فرد باهوش می سازه 

۲. واسه داستان ساختار مناسبی طراحی کنین

وقتی داستانی تعریف می کنین باید به ساختار مناسب اون دقت داشته باشین. به ویژه اگه این داستان واسه خودتون اتفاق افتاده یا به شما ارتباطی داره، حتما باید به دسته ای ساختار اونو تنطیم کنین که واسه مخاطب جذاب باشه. سالیان درازیه که بشر به داستان انگار می پردازه. و رعایت تعدادی نکته و جزئیات می تونه این داستان انگار رو بهتر و جذاب تر کنه.

  • فرقی نمی کنه که داستان شما درباره چیه. در هر حال باید در ساختار اون روابط دلیل و معلولی وجود داشته باشه. یعنی باید در داستان شما اتفاقی رخ بده که نتیجه و خروجی اون چیز دیگریه. پس به واژهایی مثل «چون» و «به خاطر اینکه» و بقیه عبارات و کلماتی که روابط دلیل و معلولی رو بازگو می کنن، توجه داشته باشین.
  • مثلا دلیل و معلول در داستانی که واسه تون اتفاق افتاده، اینه که به خاطر ریختن آب روی زمین شما سُر خوردین و این اتفاق باعث مسئله و رویدادی خنده دار شده.
  • نقطه شروع اختلاف و اختلاف در داستان رو خیلی سریع معرفی کنین. همیشه حاشیه نروید و زود قسمتی رو که موجب پیش آمدهای بعدی می شه توضیح بدین. مثلا در داستان سیندرلا، لازم نیس خیلی به زندگی سیندرلا قبل از ورود نامادری و دخترانش بدین. باید زود، سریع و سریع به قلب ماجرا برید.

۳. جزئیات مناسب رو توضیح بدین

جزئیات این توانایی رو دارن که داستان شما رو شگفت انگیز کنن یا اونو با سر به زمین بزنن. اگه زیادی از جزئیات صحبت کنین مخاطب رو گیج و خسته می سازید. اگه هم در بیان جزئیات خسّت به خرج بدین، مخاطب به اندازه کافی در حال و هوای قصه قرار نخواد گرفت.

  • به جزئیاتی بدین که در تشکیل نتیجه داستان نقش دارن. مثلا دوباره داستان سیندرلا رو درنظر بگیرین: لازم نیس که تک تک کارایی رو که ناخواهریا از سیندرلا طلب می کنن، نام ببرین اما بیان وظایفی که نامادری واسه جلوگیری از حضور سیندرلا در شب مهمانی شاه به اون محول می کنه، در جلو بردن و نتیجه داستان ضروریه و باید اونا رو مطرح کنین.
  • شما می تونین از جزئیاتی بامزه و خنده دار هم در صحبت کردن خود استفاده کنین. فقط حواس تون باشه که میونه روی رو رعایت کنین و از نکاتی استفاده کنین که به درک بهتر موضوع کمک می کنن.
  • در بیان جزئیات از ابهام دوری کنین. حتما جزئیاتی رو که واسه درک داستان مهم هستن، بازگو کنین و اجازه ندین که مخاطب گیج شه؛ مثلا در داستان سیندرلا، مخاطب باید بدونه که لباس سیندرلا واسه جشن چیجوری آماده می شه.

۴. ترتیب و یکدست بودن داستان رو حفظ کنین

باید یکدستی داستان رو حفظ کنین. مثلا ممکنه داستانی رو داستان کنین که در اون وقایع هیجان انگیر و عجیبی رخ می ده، تا زمانی که ترتیب در کلام تون منعقد شه، داستان واسه مخاطب باورکردنی هستش اما اگه در بین داستانی واقعی و عادی، صحبت سفینها و فضاپیماها رو پیش بکشین، شک نداشته باشین رشته افکار و عقاید مخاطب رو پاره می کنین.

  • یکدستی و ترتیب ویژگیای شخصیتای داستان هم خیلی مهمه. مثلا وقتی درباره شخصیتی صحبت می کنین که در شروع داستان ترسو و خجالتیه، نمی تونین باورپذیری قصه رو با بیان ویژگیای دلیرانه ی اون در آخر زیر سؤال ببرین.

۵. به مدت زمان مناسب داستان توجه کنین

تعیین مدت زمان مناسب داستان و شعر کمی سخته. این شما هستین که مدت زمان مناسب رو مشخص می کنین اما در این راه رعایت نکاتی می تونه به شما کمک کنه:

  • هر چقدر داستان و داستان شما کوتاه تر باشه، مدیریت سرعت، لحن، جزئیات و… واسه تون آسون تر هستش. به ویژه واسه کسائی که تازگیا شروع به سخنرانی و… می کنن، انتخاب مدت زمان کوتاه تر واسه داستان و… آسون تر و بهتره.
  • اگه داستان شما بلند و طولانیه، باید مطمئن شید که این طولانی بودن از ملزومات قصهه. درغیراین صورت باید از جزئیات بیهوده و اشاره موارد غیرضروری دوری کنین.

پرهیز از اشتباهات عادی در فن بیان و گویندگی

۱. از صدای خود به درستی استفاده کنین

از اشتباهات رایجی که بیشتر مردم در فن بیان رعایت نمی کنن، یکنواختی و بالا بودن سرعت حرف زدنه. این ۲ مسئله با هم رخ میدن، به خاطر این که وقتی سریع صحبت می کنین، قادر به تغییر لحن خود هم نیستین. نمی تونین توقع داشته باشی که با سرعت نور صحبت کنین و صدای تون رو هم در نقاط مختلف داستان تغییر بدین.

  • اگه از اینکه سریع صحبت می کنین نگران هستین، باید حواس تون به تنفس و معطلیا باشه. وقتی نفسای عمیق و آروم نکشید، سریع صحبت می کنین و وقتی سریع صحبت کنین، مخاطب نمیتونه با شما همراهی کنه.
  • لحن و ترکیب واژه ها رو خوب ادا کنین. حواس تون به بخشا و هجاها باشه. با این کار لحن و آهنگی یکنواخت نخواهید داشت و حتی اگه داستانی که می گین خیلی جالب نباشه، مخاطب کماکان با شما همراه میشه.

۲. سر اصل مطلب برید

مشکل عادی دیگر در صحبت کردن بیشتر افراد، حاشیه رفتنه. زیاد حاشیه نروید و به موقع به سراغ اصل مطلب برید. بعضی وقتا، صحبت کردن درباره حواشی علمی و خنده دار مشکلی ایجاد نمی کنه ولی درغیراین صورت باید از حولوحوش و نکات غیرضروری دوری کنین.

  • خیلی مقدمه چینی نکنین. باور کنین مخاطب زیاد خوشش نمیاد که شما از ریشه ی داستان و چگونگی رسیدن اون به ذهن تون و… بدونه. به عبارت خودمونی لِفت دادن و حاشیه بازی خسته کنندهه.
  • درطول تعریف کردن داستان هم همیشه به حواشی مختلف سرکشی نکنین. مثلا لازم نیس ماجرای خنده دار دیگری رو که به ذهن تون رسیده تعریف کنین و… . خیلی سریع به سراغ پایه و استخوان بندی اصلی داستان برید.

۳. لازم نیس نتیجه گیری اخلاقی و تفاسیر شخصی رو بارگو کنین

وقتی داستانی رو داستان می کنین، چه مربوط به خودتون باشه و چه مربوط به شخصی دیگر، لازم نیس که مرتبا نتیجه گیریای اخلاقی و تفاسیر شخصی داشته باشین. کافیه سری به داستانای زمان کودکی خود بزنین… همه اونا شامل پندها و نکات آموزش و اخلاقی بودن اما حالا فقط چارچوب محتوای قصها در خاطر شما مونده.

  • داستانا طبق حقایقی روایتی بوجود اومده ان. این حقایق درپایان خود به طور غیرمستقیم مفاهیم داخلی و نتیجه گیریای اخلاقی رو به مخاطب القا می کنن.

۴. تمرین کنین

فرقی نمی کنه که می خواید درباره چه موضوعی و در چه قالبی صحبت کنین: مثلا شعری می خونین یا داستانی رو تعریف می کنین؛ در هر حال باید به اندازه کافی تمرین داشته باشین. تمرین کردن در ظاهر خیلی مهم و روشن به نظر میاد ولی بیشتر افراد از انجام اون واسه ارائه سخنرانی و روایتی تأثیرگذار غافل می مونن.

  • هرچه بیشتر تمرین کنین و محتوای دلخواه خود رو بهتر بدونین و بشناسید، مسلط تر هستین و اعتماد به نفس بیشتری دارین و در این صورت مخاطب هم بیشتر جذب شما میشه.

۵. الگوبرداری کنین

شغل یه سری از آدما، داستان انگار حرفه ای واسه کتاب صوتی و… است.

  • سعی کنین به داستان انگار و روش داستان اونا توجه کنین. به زبون بدن و حالات اونا دقت داشته باشین. نگاه کردن دقیق به اونا، روش تغییر صدای شون درحین داستان انگار و داستان باعث می شه که الگوبرداری مثبتی داشته باشین و بتونین از تجربه اونا در جذب مخاطب کمک بگیرین.

برگرفته از: wikihow.com



۶۰۰۰تومن

Leave a Reply