چارچوب و معیار ارزیابی کیفیت سود-پایان نامه ساختار نظام راهبری در مدیریت سود

دانلود پایان نامه

چارچوب و معیار ارزیابی کیفیت سود

معیار ارزیابی اجزای مربوط
1- سری زمانی

خصوصیات سود

1- پایداری سود

2- قابلیت پیش‌بینی

3- نوسان پذیری

2- روابط بین سود،

ارقام تعهدی وجریان نقدی

1- نسبت وجه نقد حاصل از فعالیت های عملیاتی به سود

2- تغییر در کل ارقام تعهدی

3-  پیش‌بینی ارقام تعهدی وغیر تعهدی به کمک متغیرهای حسابداری

4- پیش‌بینی روابط بین ارقام تعهدی و جریان‌های نقدی

3- ویژگی‌های کیفی چارچوب نظری (FASB) مربوط بودن ، قابلیت اتکا
4- تأثیر گذاری در تصمیم روابط معکوس بین پیش‌بینی و قضاوت در گزارش گری و کیفیت سود

میزان منفعتی که تهیه کنندگان اطلاعات از قضاوت و پیش‌بینی خواهند برد

(رابطه معکوس بین کیفیت سود و تغییر کاربری استانداردهای حسابداری )

 

ویژگی‌های هر شرکت همانند قدر مطلق میزان ارقام تعهدی ، طول چرخه عملیاتی، انحراف معیار از فروش ،جریان‌های نقدی ارقام تعهدی ، سود و اندازه شرکت را می‌توان به‌عنوان ابزاری برای ارزیابی کیفیت سود به کار گرفت . در یک مطالعه داخلی، با اشاره به اینکه در مورد قابلیت اندازه‌گیری کیفیت سود ،دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد و برخی آن را به‌صورت کمی ،غیرقابل اندازه گیری می دانند ، یک چارچوب و الگویی از عوامل و عناصر مرتبط با ارزیابی کیفیت سود طرح شد .(همان منبع، ص 40)

در مطالعه داخلی دیگری با بررسی 50 شرکت در سال‌های 1370 تا 1381 از سه تعریف برای اندازه گیری سود استفاده شد :

1- رابطه جریان نقدی عملیاتی و سود و اجزاء سود، که در آن نشان داده شد که واکنش بازار به افزایش سود نقدی شرکت‌ها بر خلاف پیش‌بینی ،مثبت است .

2- قابلیت پیش‌بینی سود، که در آن واکنش بازار به کاهش سود نقدی مطابق با پیش‌بینی مثبت است .

3- پایداری سودهای گزارش‌شده (ثقفی، 1383، ص56).

در این تحقیق به بررسی میزان مربوط بودن سود به جریانهای نقدی حاصل از عملیات و سودهای آتی پرداخته شده است . به همین منظور در فرضیاتی، توانایی پیش‌بینی سود مورد آزمون قرارگرفته است .

در این تحقیق برای بررسی توانایی سود در پیش‌بینی سودهای آتی از مدل زیر استفاده‌شده است :

X t = a+Σ n i=1     که در مدل فوق:

X t : سود سال t

n با چهار وقفه محاسبه‌شده است .

با توجه به نتایج آزمون فرضیه‌های تحقیق، عوامل زیر مرتبط با کیفیت سود است :

ماهیت فروش‌های حسابداری به کار گرفته شده

ثبات و پایداری جریان سود

درجه اطمینان برآوردهای حسابداری

ریسک تحقق منافع دارایی ها

چشم‌انداز جریانهای نقدی

حفظ و نگهداشت سرمایه

ویژگی‌های سیاسی ، اقتصادی و منحصر به فرد صنعت(همان منبع، ص78-51).

سرمایه‌گذاران تلاش می‌کنند چشم‌انداز سودهای آتی شرکت را ترسیم کنند . چشم‌انداز سود به ترکیب ویژگی‌های مطلوب و نامطلوب سود اشاره دارد . شرکتی که عناصر و اقلام با ثباتی در صورت سود و زیان خود دارد، نسبت به شرکتی که اقلام بی ثبات درسود و زیان خود دارد از کیفیت سود بالاتری برخوردار است

اگرچه در برخی موارد پیشنهاد می‌شود که در بررسی پایداری سود، اقلام غیر تکراری باید حذف شود وباید توجه داشت که ممکن است این اقلام برخی از سابقه و تاریخ سود شرکت باشد، در این صورت آن‌ها دارای بار اطلاعاتی هستند. همچنین در مورد حذف اثر تغییرات روش‌های حسابداری که بر پایداری سود تأثیر دارد،  باید توجه داشت که اگر چنین تغییراتی به‌صورت واقع گرایانه ای انتخاب شده باشد ، مطلوب تلقی و اثری منفی بر پایداری سود نخواهد داشت .

توان پیش‌بینی سود :

توان پیش‌بینی را می‌توان به شرح زیر تعریف کرد :

توان ارائه کاربردهای عملی ( مثل پیش‌بینی ها) و امکان تأیید پیش‌بینی ها به وسیله مدارک تجربی که متعاقبا به دست خواهد آمد . به بیانی دقیق‌تر، پیش‌بینی عبارت است از بیان احتمال توزیع متغیر وابسته (رویداد مورد پیش‌بینی )با توجه به تعداد متغیر مستقل ( پیش‌بینی کننده ).

اصولاً در بیان پیش‌بینی، رابطه بین  xو y وجود دارد که حاصل y به x بستگی دارد [یعنی p(y/x)=f(x) ]

البته باید توجه داشت که تنها پیش‌بینی به معنای صحت آن نیست بلکه باید با تحقیقات تجربی صحت آن را تعیین می‌کنیم یعنی باید با توجه به مقایسه پیش‌بینی و آنچه واقع شده است دقت و صحت پیش‌بینی را آزمون کرد . از این رو تعیین توان پیش‌بینی ،بالفطره یک بحث تجربی است.

قابلیت پیش‌بینی سود به‌عنوان یکی از ویژگی‌های کیفی سود با عبارت توانایی سود در پیش‌بینی تعریف می‌شود.

در هموارسازی سود به واسطه جابه‌جایی هایی که در درآمدها و هزینه ها انجام می گیرد، سود یک یا چند دوره تغییر یافته و تعدیل می‌شود . درواقع می‌توان گفت که هموار سازی سود عمل آگاهانه ای است که توسط مدیر انجام می گیرد . بنابراین هموار سازی سود بین سال‌های مختلف فعالیت شرکت صورت می گیرد .به این ترتیب که در سالهایی که سود بسیار بالاست مدیران با به کار گیری برخی رویه‌های حسابداری، شناسایی سود را به تعویق می اندازند و تلاش می‌کنند این سود های شناسایی نشده را در سال هایی که سود پایین است شناسایی کنند . به این ترتیب دامنه تغییرات سود در سال‌های مختلف کاهش می‌یابد و به اصطلاح، سود شرکت هموار می‌شود .

برای مثال مدیر شرکت لاستیک فیرستون[1] در سال 1970سعی نمود درآمدهای شرکت رادر یک حساب سّری پنهان کند تا با این عمل بتواند در سالهایی که سود آوری کاهش می‌یابد از آن استفاده کند .

هرچه انحراف سود کمتر باشد ،می‌توان گفت که شرکت از ریسک عملیاتی کمتری برخوردار است . ازآنجایی‌که امروزه تمرکز اصلی گزارشگری مالی بر پیش‌بینی سود و بازده به‌عنوان شاخص عملکرد واحد تجاری است ، سود های هموار به‌عنوان معیار تصمیم‌گیری، از اعتبار ویژه ای برخوردار بوده و عموم تحلیل گران مالی، سود را به‌عنوان یک عامل برجسته دربررسی ها و قضاوت های خود در نظر می گیرند .

در ادبیات حسابداری دو دیدگاه در مورد تأثیر هموار سازی سود بر میزان اطلاعات منعکس در قیمت سهام وجود دارد . اولین دیدگاه این است که هموار سازی سود اطلاعات را مبهم می‌کند و میزان اطلاعات منعکس در قیمت سهام را کاهش می‌دهد. در این دیدگاه هموار سازی سود باعث کاهش اطلاعات منعکس در قیمت سهام در زمینه سود و جریان نقدی آتی می‌شود.

بنابراین اقلام اختیاری که ابزار دست مدیریت در هموار سازی سود است، مضر است .سود ازجمله برترین شاخص های اندازه گیری فعالیت شرکتهاست (خواجوی ،1384،ص38).

در گزارش‌های مالی نیز تأکید ویژه ای بر اطلاعات مربوط به سود وجود دارد .

بنابراین سود گزارش‌شده باید در تعیین ارزش شرکت به سرمایه‌گذاران کمک کند . درواقع باید نحوه محاسبه و گزارش سود، طوری باشد که دارای چنین ویژگی باشد تا بتواند این هدف را برآورد سازد واصطلاحا باید سود مربوط به ارزش سهام باشد .

در ادبیات حسابداری ، ارقام اطلاعات حسابداری در صورتی که دارای ارتباط قابل پیش‌بینی با ارزش بازار سهام عادی باشند به‌عنوان اطلاعات مربوط به ارزش سهام تعریف می‌شوند .

چارچوب مفهومی هیات استانداردهای حسابداری مالی آمریکا در بیانیه مفاهیم حسابداری مالی شماره 5، ارقام حسابداری را در صورتی مربوط می داند که توانایی ایجاد تفسیر در تصمیم‌گیری‌های استفاده‌کنندگان را داشته باشد .

تهیه اطلاعات حسابداری تنها بخشی از وظیفه حسابداری است . بخش بسیار ضروری دیگر آن ،گزارش این اطلاعات به نحوی است که برای تصمیمات استفاده‌کنندگان مربوط باشد .

بنابراین تهیه اطلاعات مربوط به تصمیم‌گیری نیز، به اندازه تهیه اطلاعات درست و دقیق مهم است . باید توجه داشت که طبق مطالب فوق یکی از الزامات مربوط بودن اطلاعات ،به موقع بودن آن است . پس به موقع بودن اطلاعات از اهمیت حیاتی برخوردار است .

اگر اطلاعات به موقع نباشد ، نمی‌تواند بر تصمیم ها اثرگذار باشد . یعنی اطلاعات پیش از اینکه توان اثرگذاری خود را از دست بدهد ، باید در دسترس تصمیم گیرنده قرار گیرد (فرانکنین، 2004، ص97).

در حسابداری محافظه کاری، مفهومی است که از سابقه تاریخی برخوردار است و عده ای کوشیده اند آن را به وادی نظریه بکشانند . برای مثال هیات استانداردهای حسابداری انگلستان آن را در سلسله مراتب خصوصیات کیفی اطلاعات حسابداری وارد ساخته و برخی دیگر مانند هیات استانداردهای حسابداری مالی آمریکا در چارچوب مفهومی و به ویژه در سلسله مراتب خصوصیات کیفی اطلاعات حسابداری ،هیچ جایگاهی برای آن قائل نیستند (همان منبع،ص 90-67).

در ایران نیز کمیته فنی سازمان حسابرسی در مفاهیم نظری گزارشگری مالی ، که اقتباسی از بیانیه اصول هیات استانداردهای حسابداری انگلستان است، محافظه کاری را به‌عنوان احتیاط به رسمیت شناخته و آنرا به‌عنوان یکی از اجزای خصوصیت کیفی قابل‌اتکابودن معرفی می‌کند .

کمیته در بند18-12 از مفاهیم نظری گزارشگری مالی می نویسد :

احتیاط عبارت است از کاربرد درجه ای از مراقبت در اعمال قضاوت برای انجام برآورد و پیش‌بینی .

برخی انتقادهای وارد شده به سود حسابداری در شکل سنتی آن به شرح زیر است :

مفهوم سود حسابداری تاکنون به نحوی آشکار فرمول بندی نشده است .

مبانی نظری بلندمدتی برای محاسبه و ارائه سود حسابداری وجود ندارد .

اصول پذیرفته‌شده  حسابداری اجازه می‌دهد که تعارض هایی در اندازه گیری سود ادواری در واحدهای انتفاعی مختلف وجود داشته باشد .

تغییر سطح قیمتها،معنای سود محاسبه‌شده بر مبنای پول تاریخی را تغییر داده است .

سایر اطلاعات در مقایسه با سود حسابداری ، ممکن است برای تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاران و سهامداران مفیدتر باشد .

[1] -Fireston

دانلود پایان نامه