مدل‌ ورودی محور و خروجی محور :”پایان نامه ارزیابی عملکرد با کمک مدل‌ تحلیل‌داده‌ها”

دانلود پایان نامه

مدل‌های ورودی محور و خروجی محور

کارایی را می‌توان از دو دیدگاه، تمرکز بر ورودی‌ها ( نهاده‌ها) و یا خروجی‌ها ( ستاده‌ها) مورد بررسی قرار داد. چارنز، کوپر و رودز کارایی را با توجه به این دو دیدگاه به‌صورت ذیل تعریف کرده‌اند

(Charnes, Cooper, & Rohdes, 1978):

1ـ در یک مدل ورودی محور، یک واحد در صورتی ناکاراست که امکان کاهش هر یک از ورودی‌ها بدون افزایش ورودی‌های دیگر یا کاهش هر یک از خروجی‌ها وجود داشته باشد.

2ـ در یک مدل خروجی محور، یک واحد در صورتی ناکاراست که امکان افزایش هر یک از خروجی‌ها بدون افزایش یک ورودی یا کاهش یک خروجی دیگر وجود داشته باشد.

یک واحد وقتی کارا خواهد بود اگر و فقط اگر هیچ‌کدام از دو مورد فوق امکان تحقق نیابند.

مدل زیر با صراحت بیشتری این موضوع را بیان می‌کند. واحد تحت بررسی در صورتی کارا می‌باشد که هیچ ترکیب محدبی از واحدهای (  )) قادر به ارائه خروجی بیشتری نسبت به واحد تحت بررسی با مصرف بیشتر منابع ( ورودی‌ها) یا کاهش مقدار خروجی سایر واحدها نباشد. پارامتر ( ) بیانگر مقدار کاهش نسبی ورودی‌های واحد تحت بررسی درحالی‌که سطح خروجی ثابت است می‌باشد.

متغیر کمکی  ( خروجی مازاد) بیانگر کمبود تولید خروجی برای یک خروجی i و متغیر مازاد   (ورودی مازاد) بیانگر ورودی مازاد j می باشند.

يك واحد تصميم گيرنده در صورتي كاراست كه  باشد و  باشد و اگر براي يك واحد  و براي بعضي iها   و  يا براي rها    باشد، آن واحد تحت واحدهاي با کارایی ضعيف طبقه‌بندي مي‌شود.

2-3-4-5 بازده مقياس

در حالت كلي مدل CCR كلاسيك تمام واحدهاي تصميم گيرنده را باهم مورد مقايسه قرار مي‌دهد. درحالی‌که برخي از اين واحدها كوچك و برخي بزرگ مي‌باشند، مقايسه تمامي آن‌ها باهم نتيجه‌اي درست و منطقي حاصل نمي‌نمايد. يكي از توانايي‌هاي روش تحلیل‌پوششی‌داده‌ها، توانايي كاربرد مدل‌هاي مختلف با مقياس‌هاي متفاوت و همچنين اندازه‌گيري بازده به مقياس واحدهاست. اندازه کارایی در حالت بازدهي ثابت (CRS) در حقيقت هم شامل کارایی فني خاص و هم شامل کارایی مقياس است.

بنابراين، اندازه‌ي آن كوچك‌تر از اندازه‌ي کارایی در حالت بازدهي متغير نسبت به مقياس (VRS) مي‌باشد.

درصورتی‌که کارایی تحت شرط بازدهي ثابت به مقياس محاسبه شود ناكارايي فني شامل هر دو ناكارايي مديريتي و مقياس خواهد بود.

2-3-4-5-1 بازده ثابت به مقياس[1]

مدل‌هاي اوليه تحلیل‌پوششی‌داده‌ها، بازده به مقياس را ثابت فرض مي‌كنند و تمامي واحدهاي بزرگ و كوچك را باهم مقايسه مي‌كند.

2-3-4-5-2 بازده متغير به مقياس[2]

در اين حالت واحدهاي بزرگ و كوچك باهم مقايسه نمي‌شوند، بلكه واحدهاي تصمیم‌گیرنده به سه گروه كلي زير تقسيم شده، سپس بر اساس اين سه گروه وارد مدل‌هاي مختلف مي‌شوند:

1ـ واحدهايي كه بازدهي آن‌ها نسبت به مقياس صعودي مي‌باشد.

2ـ واحدهايي كه بازدهي آن‌ها نسبت به مقياس ثابت است.

3ـ واحدهايي كه بازدهي آن‌ها نسبت به مقياس نزولي است.

[1]– Constant Return to Scale

[2]– Variable Return to Scale

دانلود پایان نامه