روش فازی:پایان نامه درباره هزینه ی سازمان خدماتی

دانلود پایان نامه
  • روش فازی
  • تاریخچه تفکر فازی و چگونگی پیدایش منطق فازی

تاریخچه علم فازی اولین بار به سال 1926، یکی از فلاسفه به نام کریستین اسما برمی گردد، که در کتاب فلسفه ی کلیت، فرضیه مسیر تکامل را در رابطه با مفاهیم مبهم و نادقیق ارائه نموده است. پس از آن در سال 1937 توسط ماکس بلک فیلسوف کوانتوم، مقاله هایی تحت عنوان ابهام منتشر گردید که برای اولین بار منجر به تعریف منحنی عضویت گردید. در سال 1965 پرفسور لطفعلی زاده استاد دانشگاه برکلی کالیفرنیا اولین مقاله خود را تحت عنوان مجموعه های فازی منتشر کرد. (علمداری، 1390)

  • سیستم فازی

بطور کلی یک سیستم فازی شامل تعدادی ورودی، مجموعه ای از قوانین و تعدادی خروجی می باشد. سیستم های فازی با استفاده از مقادیر داده شده در ورودی و بر اساس مجموعه قوانین، مقادیری را به خروجی نسبت می دهند. توانایی این سیستم ها در استفاده از مقادیر مبهم، آن ها را به ابزاری قدرتمند برای مدل سازی مسائل پیچیده و مسائلی که برای آن ها مدل ریاضی مشخصی وجود ندارد و یا مقادیر دقیق پارامترها و یا ورودی ها مشخص نیست، تبدیل کرده است. در واقع هدف نهایی منطق فازی ایجاد یک تئوری برای استدلال در مورد گزاره هایی است که درستی و نادرستی آن ها به طور قطعی مشخص نیست. به این نوع استدلال، استدلال تقریبی گفته می شود. در منطق فازی درستی گزاره می تواند هر مقداری در بازه ]0و1[ اختیار کند. (زاد محمود، 1390)

برای طراحی کنترل کننده فازی دو روش کلی وجود دارد که عبارتند از: (شقاقی، 1392)

  1. روش سعی و خطا: در این روش با استفاده از دانشی که بر پایه آزمایش و تجربیات به دست آمده و همچنین با سؤال هایی که از خبرگان مربوط صورت می گیرد پرسش نامه های دقیقی تنظیم می شود. مجموعه ای از قواعد اگر- آنگاه فازی جمع آوری می گردد و آنگاه در ادامه کنترل کننده های فازی بر اساس این قواعد ساخته شده و در نهایت سیستم مورد آزمایش قرار می گیرد. اگر بکارگیری کنترل کننده فازی طراحی شده در عمل رضایت بخش نباشد قواعد مجدداً به صورت مناسبی تغییر و تنظیم می گردند و یا دوباره از ابتدا ایجاد می گردند و این عمل آنقدر ادامه می یابد تا پس از چند چرخه سعی و خطا عملکرد نهایی رضایت بخش گردد.
  2. روش تئوریک: در این روش ساختار و پارامترهای کنترل کننده های فازی چنان طراحی می شوند که معیار عملکرد مشخصی تضمین گردد. البته بهتر است که در طراحی کنترل کننده های فازی برای سیستم های عملی هر دو روش ترکیب شوند تا امکان دستیابی به بهترین کنترل کننده فازی فراهم آید.

در برخی از زمینه های تصمیم گیری، تصمیم گیرنده به سهولت و با دقت می تواند برخی از مقادیر پارامترهای مدل خود را بدست آورد. اما در بسیاری از حالات نیاز به تصمیم گیری تحت شرایط عدم قطعیت به چشم می خورد. به طوریکه تقریباً تمامی تصمیم گیران و برنامه ریزان در مورد این مطلب اتفاق نظر دارند. (چن، 2009)

در دنیای امروز، که جواب مسائل دارای ماهیتی نظام مند هستند، فازی، نرم ابزاری قدرتمند برای حل سریع و در عین حال دقیق و قابل قبول مسائل است. (کشاورز مهر، 1390)

روشهای سنتی برای ساختمان یک سیستم فازی: (عسکر زاده، 1388)

  1. شناسایی ساختار:

شامل گزینش متغیر، جزء بندی فضای درونداد و برونداد، تعیین تعداد قانون های فازی، و برگزیدن یک پارامتری/ ناپارامتری از تابع های عضویت می باشد.

  1. برآورد پارامتر:

پارامترهای شناخته شده در قانون های فازی را از راه یک معیار داده شده ی بهینه سازی بدست می آورد.

  1. معتبر سازی مدل:

شامل ارزیابی اجرا و مدلسازی مدل می باشد.

یک جزء بندی فازی می تواند قانون های فازی را تولید کند، پی آمدها معمولاً بسیار درشت با بسیاری از پارامترها هستند تا یاد گرفته شده و تنظیم شده باشند. تکنیکهای بهینه سازی گوناگون پیشنهاد شده اند این مسئله را حل کنند. (وونگ و چن، 2003)

ایده نظریه مجموعه فازی با این عبارت توسط پرفسور لفعلی زاده مطرح شد: ” ما نیازمند یک نوع دیگری از ریاضیات هستیم تا بتوانیم ابهامات و عدم دقت رویدادها را مدل سازی نماییم، مدلی که متفاوت از نظریه احتمالات است.” لذا نظریه فازی برای بیان و تشریح عدم قطعیت و عدم دقت در رویدادها بکار می رود که براساس منطق چند ارزشی بوجود آمده است.

نظریه احتمال برای پیش بینی نتیجه یک رویداد تصادفی در آینده بکار می رود. رویدادی که در آینده قرار است اتفاق بیفتد و نتیجه آن در حال حاضر مشخص نیست. در واقع نظریه احتمال به رویدادی تصادفی مرتبط است. این در حالی است که فازی به بی دقتی و مفاهیم نادقیق که در زبان طبیعی بکار می روند مربوط است و همیشه با یک رویداد همراه نیست. در واقع نظریه فازی، عدم قطعیت غیرتصادفی را پیش بینی می کند. (کیان، 1388)

تئوری فازی در مسیر راه خود طرفدارانی پیدا کرد. در ابتدا به کندی ولی بعداً با سرعتی بی نظیر رشد کرده و فراگیر شد. پیش قدمی ژاپنی ها در به کارگیری منطق فازی در سیستم کنترل (از جمله تجهیزات صنعتی، مترو، لوازم خانگی و …) نقش مهمی در جلب توجه جهانیان و به ویژه متخصصان و مهندسان غربی به کارآیی و اثربخشی این تئوری داشت. (بزرگمهرنیا، 1387)

دانلود پایان نامه