رفتار شهروندی سازمانی،پایان نامه درباره رهبري خدمتگزار

دانلود پایان نامه

رفتار شهروندی سازمانی:

2-1-1) مقدمه :

از آنجا ک طی سی سال اخیر ، نظریه های متعددی در حوزه رفتار شهروندی سازمانی وارد علوم انسانی شده و مطالعات زیادی در این زمینه انجام شده است، پژوهشگران رفتار سازمانی با ارائه تعاریفی مختلف از این رفتار، به بیش از سی نوع از مؤلفه های رفتار شهروندی سازمانی، اشاره کرده اند که البته بیشتر آنها از نوعی همپوشانی برخوردارند، در این بخش به ذکر برخی از این مفاهیم و ابعاد پرداخته می شود تا خواننده با زمینه فعالیت و حیطه موضوع مورد تحقیق آشنا شود.

2-1-2) تعریف :

آن دسته از رفتارهای کارمند، که فراتر از الزاماتی است که نقش برای او تعیین کرده و ضرورتی اجتناب ناپذیر برای عملکرد مؤثر سازمانی تشخیص داده شده است، به رفتار شهروندی سازمانی تعبیر می شود (Williams & Shiaw به نقل از مقیمی، 1384).

اسمیت [1]در سال 1983 رفتار شهروندی سازمانی را تحت عنوان «اطلاعات عمومی»[2] مطرح و تبیین کرد (شیخی ، 1389):

  • حضور در محیط کار ، فراتر از انتظار ؛
  • وقت شناسی ؛
  • محاسبه و ثبت استراحت و مرخصی غیرموجه
  • اختصاص بیشترین زمان ارتباطات به ارتباط تلفنی
  • اجتناب از بحث و گفتگوی شخصی
  • اخطار و تذکر به غیبت و ترک محل کار

عناصر کلیدی رفتار شهروندی سازمانی عبارتند از :

  • رفتاری ، فراتر از آنچه که برای کارکنان سازمان به طور رسمی تشریح گردیده است .
  • رفتاری که ارادی و اختیاری باشد.
  • رفتاری که به طور مستقیم ، پاداشی به دنبال ندارد.
  • رفتاری که برای عملکرد سازمان ، بسیار مهم است . (کاسترو[3] و همکاران ، به نقل از مقیمی).

 

اما ، تعرفی که اورگان در سال 988 ، از رفتار شهروندی سازمانی ارائه نمود، مبنای تعریف صاحبنظران پس از خود بوده است : «رفتارهای فردی ، که به طور مستقیم و صریح ، توسط سیستم پاداش رسمی سازمان ، شناخته نمی شود و در ارتقا عملکرد سازمانی ، عامل مؤثری است ، این رفتارها آگاهانه بوده ، اما ضمانت اجرایی نداشته و عدم التزام به آن و غفلت از آنها تنبیهی در بر ندارد». (Podsakoff  et al,  2000,  P. 513) .

با این تعریف ،  از انسان به عنوان شهروند سازمانی انتظار می رود بیش از الزامات نقش خود و فراتر از تکالیف رسمی سازمانی، در خدمت اهداف سازمان فعالیت نماید، به عبارتی، ساختار رفتار شهروندی سازمانی به دنبال شناسایی و ارزیابی رفتارهای فرانقشی کارکنانی است که در اثر فعالیت آنها، اثربخشی سازمانی بهبود می یابد.

 

[1] – Smith

[2] – Compliance

[3] – Castro

[4] – Graham

دانلود پایان نامه