تصميم گيري چند معياره :/پایان نامه درباره مدیریت زنجیره تامین

دانلود پایان نامه

تکنيک هاي تصميم گيري چند معياره (MCDM)

توجه محققين در دهه هاي اخير معطوف به مدل هاي چندمعياره (MCDM) براي تصميم گيري هاي پيچيده گرديده است. در اين تصميم گيري ها به جاي استفاده از يک معيار سنجش بهينگي، از چندين معيار سنجش ممکن است استفاده گردد(اصغرپور،1387).

تکنيک هاي تصميم گيري چندمعياره که از جمله تکنيک هاي کمي در ارزيابي تامين کنندگان مي باشند را مي توان به طور تقريبي در پنج دسته تقسيم بندي کرد:

  1. تصميم گيري هاي چندشاخصه (مبناي عمومي مدل هاي وزن دار خطي)؛
  2. بهينه سازي با اهداف چندگانه (مبناي عمومي از مدل هاي برنامه ريزي خطي/ رياضياتي)؛
  3. رهيافت هاي آماري/ احتمالي؛
  4. رهيافت هاي هوشمند؛
  5. ديگر روش ها.

که هر کدام با رهيافت ها و مثال هاي مرتبط در جدول 2-5 ذکر شده اند.

دسته اول فرآيند گزينشي است، که تعداد محدود و قابل شمارشي از گزينه هاي از پيش تعيين شده از طريق معيارها يا شاخص هاي چندگانه مورد بررسي قرار مي گيرند. گزينه برتر با توجه به ميزان ارضاء هر چه بيشتر معيارها يا شاخص ها گزينش مي شود. اگر چه هنوز از روي اطمينان نمي توان گفت که آيا اين تکنيک ها کمي هستند يا خير. شاخص ها به عنوان معيارهايي که بر مبناي آنها گزينش نهايي صورت مي گيرد عمل مي کنند. بيشتر رهيافت هاي به کار رفته همچون، فرآيند تحليل سلسله مراتبي، تحليل توام[1]، روش وزن دار خطي[2] و روش غير رتبه اي[3] در اين دسته جاي مي گيرند.

دومين دسته با انتخاب بهترين گزينه با در نظر گرفتن تعاملات گوناگون درون محدوديت ها که به بهترين شکل خواسته هاي تصميم گيرنده را با کسب چند سطح قابل قبول از مجموعه اي از اهداف قابل اندازه گيري ارضاء مي کند، انجام مي شود. گزينه هاي اين دسته به طور ضمني در منطقه موجه يک مجموعه از محدوديت ها بيان مي شوند، تا رضايت بخش ترين گزينه انتخاب شود. تکنيک هايي همچون روش اپسيلون محدوديت[4]، تحليل پوششي داده ها و برنامه ريزي آرماني[5] در اين دسته جاي مي گيرند.

سومين دسته با محوريت تعداد بزرگي از آزمون ها يا بررسي ها و با عدم اطمينان آماري به ارزيابي و انتخاب تامين کنندگان مي پردازند. روش طبقه بندي[6]، تحليل خوشه اي[7] و تحليل عدم اطمينان[8] همگي در اين مقوله مي گنجند.

چهارمين دسته با بهره گيري از چند تکنيک هوشمند که به تازگي توسعه يافته اند، مانند استدلال مبتني بر مورد پژوهي[9]، سيستم هاي خبره[10]، الگوريتم هاي ژنتيک[11] و شبکه هاي عصبي[12] به ارزيابي مي پردازد. انتظار مي رود که گزينه مناسب با استفاده از يکي از رهيافت هاي فوق گزينش شود. از آنجايي که فرآيند ارزيابي تامين کننده براي موضوعات و اهداف تامين مواد گوناگون و خدمات به طور گسترده قابل بکارگيري است، چندين تکنيک خاص ارائه و در دسته پنجم گروه بندي شده اند.

روش هاي تصميم گيري چندمعياره بسياري تاکنون توسعه يافته اند، که تعدادي از آنها مرور شدند(عالم تبريزو باقرزاده آذر، 1388).

جدول 2-5-طبقه بندي رهيافت هاي ارزيابي تامين کننده

دسته رهيافت
1-       مدل هاي MADM فرآيند تحليل سلسله مراتبي

تحليل توام

روش وزن دار خطي

روش غيررتبه اي

2-       مدل هاي MODM روش اپسيلون محدوديت

تحليل پوششي داده ها

برنامه ريزي آرماني

3-       رهيافت هاي آماري/ احتمالي روش طبقه بندي

تحليل خوشه اي

تحليل عدم اطمينان

4-       رهيافت هاي هوشمند استدلال مبتني بر موردپژوهي

سيستم هاي خبره

الگوريتم ژنتيک

شبکه عصبي

5-       ديگر روش ها هزينه بر پايه انجام فعاليت ها

مدل سازي ساختار تفسيري

[1]Conjoint Analysis

[2] Linear Weighting Method

[3]Outranking Method

[4]ε-constraint

[5]Goal Programming

[6]Categorical Method

[7]Cluster Analysis

[8]Uncertainty Analysis

[9]Case- based Reasoning

[10]Expert Systems

[11]Genetic Algorithms

[12]Neural Networks

دانلود پایان نامه